26/9/2025

Eftirlit með ungbarnadýnum

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun (HMS) hefur framkvæmt úttekt á 15 barnadýnum í stærðinni 60 x 120cm sem eru í sölu hér á landi. Yfirdýnur voru ekki með í úttektinni. Dýnurnar komu frá fjórum söluaðilum.

Niðurstöðurnar sýndu að 11 dýnur uppfylltu kröfur og voru án athugasemda. Hins vegar voru gerðar athugasemdir við fjórar dýnur vegna skorts á mikilvægum upplýsingum og gögnum sem sýna að dýnurnar uppfylli lágmarkskröfur um öryggi.

Ekki tókst að sýna fram á að þessar fjórar dýnur uppfylli meðal annars eftirfarandi öryggiskröfur:

•  Stærð og lögun: Dýnan þarf að passa vel í rúmið og má ekki skilja eftir op við kanta.

•  Efnisval: Dýnan má ekki innihalda skaðleg efni sem getað ógnað heilsu barnsins.

•  Loftflæði: Dýnan þarf að tryggja nægilegt loftflæði um efnið og yfirborðið.

•  Eldvarnareiginleikar: Dýnan á að veita mótstöðu gegn eldi og hita, hún má ekki brenna hratt.

Þrjár dýnur voru ekki með leiðbeiningarnar á íslensku, ensku, dönsku, sænsku eða nosku.

Fjórar dýnur hafa verið teknar úr sölu þar til fram hafa verið lögð fullnægjandi gögn sem sýna að þær séu framleiddar í samræmi við gildandi öryggiskröfur.

HMS hvetur neytendur til að vera vakandi þegar kemur að öryggi barnavara og leita ætíð eftir upplýsingum um vottanir, merkingar og leiðbeiningar áður en kaup eru gerð.

Heiti stofnunar

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun (HMS)

Gagnlegar upplýsingar fyrir neytendur

Á evrópska efnahagssvæðinu (EES) þurfa dýnur í ungbarnarúm að uppfylla staðalinn EN 16890:2017 + A1:2021. Staðallinn felur í sér prófanir og öryggiskröfur sem miða að því að vernda ung börn gegn hugsanlegum hættum sem tengjast dýnunni sjálfri.  

Barnadýnur eiga ekki að vera CE merktar, sama á við um t.d. barnarúm, barnavagna og barnakerrur. Ef barnadýna er CE merkt vekur það spurningar um hvort framleiðandi eða dreifingaraðili þekki og uppfylli þær reglum og öryggiskröfum sem gilda um barnavörur.  Leikföng aftur á móti, eiga að bera CE merki.

Deildu

Nýjar fréttir og fræðsla

Barnavörur

20/1/2026

Skoðun á öryggi barnabílstóla á Evrópumarkaði

Ábending HMS vegna 360° snúningsstóla Í tengslum við þessa athugun vill HMS jafnframt vekja athygli á barnabílstólum með 360° snúningsbúnaði, sem hafa orðið sífellt algengari á markaði. Slíkur búnaður er fyrst og fremst hannaður með sjónarmið um auðveldari umgengni foreldra við bílstóla í huga , en  hönnun þeirra er um leið flóknari með snúningskerfum og læsingum. Reglugerð R129 gerir ekki kröfur um prófanir á snúningsbúnaði eða læsingum barnabílstóla t.d. hvað varðar endingu eða slit við notkun. Í öðrum vöruflokkum er algengt að gerðar séu kröfur um að læsingar þoli tiltekinn fjölda notkunarlota (til dæmis 10.000 opnanir), en slíkar kröfur eru ekki gerðar varðandi snúningsbúnað eða læsingar á slíkum kerfum barnabílstóla. Snúningsbúnaðurinn sjálfur er því ekki sérstaklega prófaður samkvæmt reglugerðinni og engin sérstök prófun liggur fyrir sem metur langtímaþol hans. Ef foreldrar eða aðrir umönnunaraðilar barna velja stóla með snúningsbúnaði er af þessum sökum sérstaklega mikilvægt að þeir gangi úr skugga um að snúningsbúnaður og læsingar séu í lagi og að barnabílstóllinn sé ávallt tryggilega læstur í réttri akstursstöðu áður en lagt er af stað út í umferðina. Ef snúningsbúnaðurinn er mjög stífur getur það stafað af óhreinindum, svo sem sandi, að stóllinn sé ekki rétt settur í, að laga þurfi ISOFIX festinguna eða að búnaðurinn sé einfaldlega orðinn slitinn eftir mikla notkun. Smá mótstaða getur verið eðlileg en ef hún er mikil þarf að skoða búnaðinn betur.   Ef þú ert óviss um að búnaðurinn virki rétt hvetur HMS þig til þess að hafa samband við söluaðila viðkomandi bílstóls.   Bakvísandi og framvísandi Mikilvægt er að foreldrar og aðrir umönnunaraðilar barna geri sér grein fyrir því að margir barnabílstólar sem eru bakvísandi í upphafi eru ekki ætlaðir til bakvísandi notkunar allan notkunartímann. Þegar barn hefur náð tiltekinni hæð og er að minnsta kosti 15 mánaða gamalt, getur verið nauðsynlegt að snúa stólnum í framvísandi stöðu, allt eftir leiðbeiningum framleiðanda fyrir hlutaðeigandi stól. Mikilvægt er að foreldrar og forráðamenn kynni sér vel hvaða barnabílstól þeir nota, þar sem sumir stólar eru eingöngu hannaðir til bakvísandi notkunar upp að tiltekinni hæð eða þyngd. Þegar þeim mörkum er náð er stólinn ekki lengur öruggur til notkunar bakvísandi og þá þarf annaðhvort að snúa honum í framvísandi stöðu eða skipta um barnabílstól. Þessar upplýsingar koma fram í notkunarleiðbeiningum og hvetur HMS eindregið til þess að þeim sé fylgt að öllu leyti. HMS hvetur þig til að skoða vel hvernig bílstól þú ert með, sumir stólar hætta að virka sem bakvísandi eftir að barn nær þeirri hámarkshæð eða þyngd sem framleiðandi tilgreinir. Eftir það er ekki hægt að nota þá í bakvísandi stöðu og þá þarf annað hvort að snúa þeim svo þeir séu framvísandi eða skipta um stól. Öryggi barna er ávallt í forgangi hjá HMS og mun stofnunin áfram fylgjast með markaðinum og grípa til viðeigandi aðgerða þegar þörf krefur.

Nánar