18/12/2025

Ertu með öruggan hjálm?

Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar (HMS) hefur fengið nokkrar ábendingar um að verið sé að selja hjálma sem voru framleiddir fyrir nokkrum árum án þess að sagt sé frá því. Í ljósi þess hvetur HMS neytendur til að sýna aðgát við kaup á reiðhjólahjálmum og tryggja að þeir uppfylli allar lögbundnar öryggiskröfur. Hjálmurinn er mikilvægasti öryggisbúnaður hjólreiðamannsins og því nauðsynlegt að velja rétt.

Heiti stofnunar

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun (HMS)

Gagnlegar upplýsingar fyrir neytendur

Framleiðendur eru skyldugir til að merkja reiðhjólahjálma með framleiðsludagsetningu, þar sem fram kemur ár og mánuður. Neytendur ættu ætíð að skoða þessa dagsetningu, þar sem efni í hjálmum geta breyst með tímanum og þannig dregið úr vörnum gegn höggi og öryggi.

Líftími reiðhjólahjálma er almennt talinn vera 3–5 ár frá því þeir eru teknir í notkun. Hafið í huga að gildistími hjálma fer eftir framleiðanda og mikilvægt er að leita eftir þeim upplýsingum. Ef hjálmur verður fyrir höggi eða tekur þátt í slysi ber ávallt að skipta honum út, óháð aldri.

Allir reiðhjólahjálmar sem seldir eru á Evrópska efnahagssvæðinu, þar á meðal á Íslandi, þurfa að bera CE-merkingu og uppfylla staðalinn EN 1078, eða EN 1080 þegar um hjálma fyrir ung börn er að ræða. Inn í skel hjálmsins er að finna ártal og mánuð þegar hjálmurinn er framleiddur. Þessar upplýsingar eiga að vera prentaðar innan á hjálminn.

Einnig þarf hjálmum að fylgja samræmisyfirlýsing frá framleiðanda, sem staðfestir að varan uppfylli viðeigandi reglugerðir um persónuhlífar.

Eftirlit með persónuhlífum til einkanota, þar á meðal reiðhjólahjálmum, er í höndum HMS.

Deildu

Nýjar fréttir og fræðsla

Barnavörur

20/1/2026

Skoðun á öryggi barnabílstóla á Evrópumarkaði

Ábending HMS vegna 360° snúningsstóla Í tengslum við þessa athugun vill HMS jafnframt vekja athygli á barnabílstólum með 360° snúningsbúnaði, sem hafa orðið sífellt algengari á markaði. Slíkur búnaður er fyrst og fremst hannaður með sjónarmið um auðveldari umgengni foreldra við bílstóla í huga , en  hönnun þeirra er um leið flóknari með snúningskerfum og læsingum. Reglugerð R129 gerir ekki kröfur um prófanir á snúningsbúnaði eða læsingum barnabílstóla t.d. hvað varðar endingu eða slit við notkun. Í öðrum vöruflokkum er algengt að gerðar séu kröfur um að læsingar þoli tiltekinn fjölda notkunarlota (til dæmis 10.000 opnanir), en slíkar kröfur eru ekki gerðar varðandi snúningsbúnað eða læsingar á slíkum kerfum barnabílstóla. Snúningsbúnaðurinn sjálfur er því ekki sérstaklega prófaður samkvæmt reglugerðinni og engin sérstök prófun liggur fyrir sem metur langtímaþol hans. Ef foreldrar eða aðrir umönnunaraðilar barna velja stóla með snúningsbúnaði er af þessum sökum sérstaklega mikilvægt að þeir gangi úr skugga um að snúningsbúnaður og læsingar séu í lagi og að barnabílstóllinn sé ávallt tryggilega læstur í réttri akstursstöðu áður en lagt er af stað út í umferðina. Ef snúningsbúnaðurinn er mjög stífur getur það stafað af óhreinindum, svo sem sandi, að stóllinn sé ekki rétt settur í, að laga þurfi ISOFIX festinguna eða að búnaðurinn sé einfaldlega orðinn slitinn eftir mikla notkun. Smá mótstaða getur verið eðlileg en ef hún er mikil þarf að skoða búnaðinn betur.   Ef þú ert óviss um að búnaðurinn virki rétt hvetur HMS þig til þess að hafa samband við söluaðila viðkomandi bílstóls.   Bakvísandi og framvísandi Mikilvægt er að foreldrar og aðrir umönnunaraðilar barna geri sér grein fyrir því að margir barnabílstólar sem eru bakvísandi í upphafi eru ekki ætlaðir til bakvísandi notkunar allan notkunartímann. Þegar barn hefur náð tiltekinni hæð og er að minnsta kosti 15 mánaða gamalt, getur verið nauðsynlegt að snúa stólnum í framvísandi stöðu, allt eftir leiðbeiningum framleiðanda fyrir hlutaðeigandi stól. Mikilvægt er að foreldrar og forráðamenn kynni sér vel hvaða barnabílstól þeir nota, þar sem sumir stólar eru eingöngu hannaðir til bakvísandi notkunar upp að tiltekinni hæð eða þyngd. Þegar þeim mörkum er náð er stólinn ekki lengur öruggur til notkunar bakvísandi og þá þarf annaðhvort að snúa honum í framvísandi stöðu eða skipta um barnabílstól. Þessar upplýsingar koma fram í notkunarleiðbeiningum og hvetur HMS eindregið til þess að þeim sé fylgt að öllu leyti. HMS hvetur þig til að skoða vel hvernig bílstól þú ert með, sumir stólar hætta að virka sem bakvísandi eftir að barn nær þeirri hámarkshæð eða þyngd sem framleiðandi tilgreinir. Eftir það er ekki hægt að nota þá í bakvísandi stöðu og þá þarf annað hvort að snúa þeim svo þeir séu framvísandi eða skipta um stól. Öryggi barna er ávallt í forgangi hjá HMS og mun stofnunin áfram fylgjast með markaðinum og grípa til viðeigandi aðgerða þegar þörf krefur.

Nánar