17/9/2025

Eftirlit með orkumerkingum hvítvara og eldunartækja

Fyrr á árinu stóð Húsnæðis- og mannvirkjastofnun (HMS) fyrir markaðseftirliti með orkumerkingum á hvítvörum og eldunartækjum, sem eru meðal algengustu heimilistækja í notkun. Um var að ræða kælitæki, þvottavélar, þvottavélar með þurrkara, þurrkara, uppþvottavélar, gufugleypa og bakarofna. Heimsóttir voru tólf rekstraraðilar á höfuðborgarsvæðinu og alls voru 1.148 tæki skoðuð.

Niðurstöður voru jákvæðar í heild: 88% tækja voru rétt merkt og án athugasemda. Af þeim 1.148 tækjum sem skoðuð voru, voru 1.012 í samræmi við reglugerð, en frávik komu fram hjá 136 tækjum. Þau frávik skiptust í tvo meginflokka: annars vegar vantaði orkumerkinguna alfarið og hins vegar var hún ófullnægjandi.

Ellefu af tólf fyrirtækjum brugðust hratt og vel við athugasemdum og leiðréttu merkingar í samræmi við kröfur. Costco gerði hins vegar ekki nauðsynlegar úrbætur og voru lagðar dagsektir á fyrirtækið í samræmi við ákvæði laga og reglugerða.

Markaðseftirlit tryggir trúverðugleika kerfisins

Skipulegt markaðseftirlit, líkt og það sem HMS framkvæmir reglulega, tryggir að neytendur geti treyst því að upplýsingar á miðum séu réttar og samanburðarhæfar. Slíkt eftirlit styður einnig við sanngjarna samkeppni og ver fyrirtæki sem leggja sig fram um að fylgja reglum.

HMS mun áfram hafa virkt eftirlit með orkumerkingum og visthönnun til að stuðla að öflugum og áreiðanlegum markaði með orkunýtin heimilistæki.

Heiti stofnunar

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun (HMS)

Gagnlegar upplýsingar fyrir neytendur

Af hverju skipta orkumerkingar máli fyrir neytendur?

Orkumerkingar eru ekki aðeins lagaleg krafa, þær veita neytendum mikilvægar upplýsingar sem gera þeim kleift að:

  • bera saman orkunýtingu tækja og taka upplýsta ákvörðun við kaup,
  • spara orku og lækka rafmagnsreikninga,
  • stuðla að minni umhverfisáhrifum með því að velja sparneytin tæki,
  • hvetja framleiðendur til nýsköpunar og orkunýtni, þar sem hærri orkunotkun getur dregið úr samkeppnishæfni vöru á markaði.

Hvítvörur og eldunartæki eru í notkun daglega á flestum heimilum og hafa veruleg áhrif á heildarorkunotkun heimila. Rétt og sýnileg orkumerking er því lykilatriði til að styðja við sjálfbærar neysluvenjur og markmið stjórnvalda í loftslagsmálum.

 

Deildu

Nýjar fréttir og fræðsla

Barnavörur

20/1/2026

Skoðun á öryggi barnabílstóla á Evrópumarkaði

Ábending HMS vegna 360° snúningsstóla Í tengslum við þessa athugun vill HMS jafnframt vekja athygli á barnabílstólum með 360° snúningsbúnaði, sem hafa orðið sífellt algengari á markaði. Slíkur búnaður er fyrst og fremst hannaður með sjónarmið um auðveldari umgengni foreldra við bílstóla í huga , en  hönnun þeirra er um leið flóknari með snúningskerfum og læsingum. Reglugerð R129 gerir ekki kröfur um prófanir á snúningsbúnaði eða læsingum barnabílstóla t.d. hvað varðar endingu eða slit við notkun. Í öðrum vöruflokkum er algengt að gerðar séu kröfur um að læsingar þoli tiltekinn fjölda notkunarlota (til dæmis 10.000 opnanir), en slíkar kröfur eru ekki gerðar varðandi snúningsbúnað eða læsingar á slíkum kerfum barnabílstóla. Snúningsbúnaðurinn sjálfur er því ekki sérstaklega prófaður samkvæmt reglugerðinni og engin sérstök prófun liggur fyrir sem metur langtímaþol hans. Ef foreldrar eða aðrir umönnunaraðilar barna velja stóla með snúningsbúnaði er af þessum sökum sérstaklega mikilvægt að þeir gangi úr skugga um að snúningsbúnaður og læsingar séu í lagi og að barnabílstóllinn sé ávallt tryggilega læstur í réttri akstursstöðu áður en lagt er af stað út í umferðina. Ef snúningsbúnaðurinn er mjög stífur getur það stafað af óhreinindum, svo sem sandi, að stóllinn sé ekki rétt settur í, að laga þurfi ISOFIX festinguna eða að búnaðurinn sé einfaldlega orðinn slitinn eftir mikla notkun. Smá mótstaða getur verið eðlileg en ef hún er mikil þarf að skoða búnaðinn betur.   Ef þú ert óviss um að búnaðurinn virki rétt hvetur HMS þig til þess að hafa samband við söluaðila viðkomandi bílstóls.   Bakvísandi og framvísandi Mikilvægt er að foreldrar og aðrir umönnunaraðilar barna geri sér grein fyrir því að margir barnabílstólar sem eru bakvísandi í upphafi eru ekki ætlaðir til bakvísandi notkunar allan notkunartímann. Þegar barn hefur náð tiltekinni hæð og er að minnsta kosti 15 mánaða gamalt, getur verið nauðsynlegt að snúa stólnum í framvísandi stöðu, allt eftir leiðbeiningum framleiðanda fyrir hlutaðeigandi stól. Mikilvægt er að foreldrar og forráðamenn kynni sér vel hvaða barnabílstól þeir nota, þar sem sumir stólar eru eingöngu hannaðir til bakvísandi notkunar upp að tiltekinni hæð eða þyngd. Þegar þeim mörkum er náð er stólinn ekki lengur öruggur til notkunar bakvísandi og þá þarf annaðhvort að snúa honum í framvísandi stöðu eða skipta um barnabílstól. Þessar upplýsingar koma fram í notkunarleiðbeiningum og hvetur HMS eindregið til þess að þeim sé fylgt að öllu leyti. HMS hvetur þig til að skoða vel hvernig bílstól þú ert með, sumir stólar hætta að virka sem bakvísandi eftir að barn nær þeirri hámarkshæð eða þyngd sem framleiðandi tilgreinir. Eftir það er ekki hægt að nota þá í bakvísandi stöðu og þá þarf annað hvort að snúa þeim svo þeir séu framvísandi eða skipta um stól. Öryggi barna er ávallt í forgangi hjá HMS og mun stofnunin áfram fylgjast með markaðinum og grípa til viðeigandi aðgerða þegar þörf krefur.

Nánar